74
Meppel is een stad in het uiterste zuidwesten van de pro
vincie Drente. De plaats is vanaf 1141 aantoonbaar. Het
vroegste komt zij voor in:
1141 inter Runa et Meppele (Kopie begin 15ê eeuw, OSU I,
nr. 381; vgl. OGD nr. 28; Gijsseling, Top. Wdb. I,
p. 686)
1247 Inter Runen et Meppele (Kopie begin 15® eeuw, OSU
II, Nr. 1115; vgl. OGD nr. 108)
1298/1304 apud Meppele
In Mappele. (Or.,OGDNr. 199)
1325 Coenradus de Meppele (Kopie begin 15Ê eeuw, Arch.
Dikninge reg. nr. 40)
1563 toe Exloe (Or. Goorspr. I, blz. 9)
1563 Exelte (idem, blz. 84)
1564 De buiren van Exele (idem, blz. 175)
1564 Exele (idem, blz. 176)
1565 Exelte (idem, blz. 255)
1565 Exelte (idem, blz. 312)
Elders luidt de naam tot ongeveer 1600: Exloe, Exelo,
Exeloe, Exlo, Exeel, Exello, Exelloe, Exel, Exle, Exele,
Exell,.Exelle. (vgl. NGN V p. 58; Goorspr. II p. 47,
92, 116, 233, 292, 326f.Goorspr. III p. 47107; IV p. 7f,
33,40, 55,92,107f.; V p.22. 75, 86f. 159f. 217f).
De aanduiding door de inwoners is in 1601 Exeler (Or.
Goorspr. V p. 160)
Waarschijnlijk zijn de voorkomens met -te aan Naarding
niet bekend geweest, want, hoewel hij enkele malen de ver
breiding van -elte behandelt, hij beschouwt de naamExloo
met zijn nevenvormen niet (Stellingw. Topon. p. 41;
Esdorp)
W. de Vries verklaart de naam als Ek(s)sló met êk als eik;
de -s- hierin vergelijkt hij dan met de-s-in Ellerslo,
Ellershaar, Ellersveld, de vrouwelijke, als êk, vormen
worden van elira, elre tot Erie (Dr. Pin. p. 32f.
Eenzelfde verklaring geven Moerman (Ndl. Pin. p. 148)
en J. de Vries (wdb. p. 58)die echter geen van beide vol
ledig overtuigd zijn, evenals Naarding, die voor korte e
als medeklinkerverbindingen parallelen uit het drentse
dialekt aanhaalt. (Eekst, p. 44).
20. Meppel
