autobus Eeftingh in de jaren dertig
Vorig jaar kon ik dankzij o.a. nuttige informatie uit het archief van
onze Oudheidkundige Vereniging in "op 't Spoor” het een en ander
vertellen over de Oostermoersche Autobusonderneming van Willem
Eeftingh Lzn. De busdienst van "Autobus Eeftingh” reed vanaf
midden twintiger jaren tot de Tweede Wereldoorlog marktdiensten
van Valthermond via Gasselternijveen via Zuidlaren naar Groningen
en via Annen naar Assen. Willem Eeftingh was een oudoom van mijn
vrouw Gonnie van der Veen.
De oude advertenties uit "Pet's Krantje” vertellen vooral over het
begin van Willem Eeftingh's autobus dienst. Kort geleden kreeg ik
van "op 't Spoor”- lezer en familielid Albert Moesker uit Alphen aan
den Rijn een paar interessante krantenberichten uit het Nieuwsblad
van het Noorden uit de dertiger jaren. De krantenberichten komen
uit het Nationaal Archief (uit het archief van de Koninklijke
Bibliotheek) en bieden een aardige inkijk in de problemen, waar
Eeftingh met zijn autobusdienst in die tijd voor stond.
De berichten schetsen een beeld van een ondernemer, die wilde
houden wat hij had, die niet echt wilde uitbreiden, maar die wel
zelfstandig wilde blijven doen, wat hij tot dan toe had gedaan.
En dat was in die tijd: het rijden van busdiensten van Valthermond
naar Groningen op dinsdag en vrijdag. In die tijd waren de wat
grotere autobusondernemingen bezig om hun werkgebied uit te
breiden ten koste van de kleintjes en ook was er sprake van
concentratie van busondernemingen. Voor dit verhaal is de groei van
de GADO van belang. De GADO was in 1925 opgericht en was in de
dertiger jaren bezig om de grootste autobusexploitant in Groningen
te worden. Iets wat uiteindelijk in de jaren vijftig en zestig lukte.
Laten we de berichten eens nader bekijken.
In 1934 vroeg de GADO toestemming aan de Provincie Drenthe om
de vergunning van Alferink Sr. en Jr. in Zwartemeer over te nemen
voor de busdienst Zwartemeer-Emmen en de aansluitende busdienst
Emmen-Odoorn-Gasselte-Zuidlaren-Groningen. De GADO wilde deze
dienst, die op dinsdag en vrijdag reed niet alleen overnemen, maar
ook uitbreiden tot een dagelijkse dienst met maar liefst 12 ritten v.v.
per dag. Tegen deze aanvraag kwamen bezwaren. Zij kwamen van
Willem Eeftingh uit Gasselternijveen en van Bergman's Autodienst uit
Ter Apel (toen al een middelgroot busbedrijf), maar ook van de
Nederlandsch Christelijke Middenstandsvereniging, afdeling Emmen.
Uiteindelijk heeft de GADO deze vergunning gekregen.
Sl u ijters
Henk
