ASG
(A AV
(A
KAA
K re
NA
1 A
üj
Hel bestuur
27
26
Fragment to/fografisdte kaart I7D Nieuwerwtnl uit 1950: KnembtHNtg met recht sinten hel barak
kenkamp. (An hief Hero Moorlag)
Kamp Kremboong
indrukwekkend beschreven door Joodse dwangarbeider
door Hero Moorlag
In het boek Levend Morgenland beschrijf ik in twaalf hoofdstukken de ontstaansge
schiedenis en de afbraak van tel Kremboongbos ten oosten van Tiendeveen. In 1938
werd de ondergrond gekocht door de boerenfamilie Ubbens uit Uithuizermeeden.
De Nederlandse Heidemaatschappij ruimde de slobben op en ontgon de grond. In
het kader van de werkverschaffing kwamen tientallen arbeiders naar Kremboong.
Ze woonden in barakken var Rijkswerkkamp De Kremboong. De oorlog bracht
een kink in de kabel. In januari 1942 schakelde de Heidemij voor de ontginning
Joodse dwangarbeiders in. Ze wisten dat Westerbork en Auschwitz uiteindelijk hun
bestemming was. De Amsterdamse kunstschilder les Jacobs(89) beschrijft in het
boek Overleven een Kunst de dwangarbeid op Kremboong. zijn ontsnapping en zijn
verblijf in een onderduikershut in het bos. Zijn tekeningen Kampflitsen geven een
beeld van het leven in Kamp Kremboong. Het onlangs verschenen boek vormt een
welkome aanvulling op de geschiedenis van het Kremboongbos.
3 De achternaam van moeder Janna/Jenna wordt op diverse manieren in verschillende akten
vermeld: Aasman/Asman/Arsman en Gozink/Gosink/Gozing/Gosing
Om daar achter te komen moeten wij bij onze leden te rade gaan. Wij hebben
beloofd een 'wachtlijst' bij te houden van de vraagstellers. Wij leggen dan ook aan
onze leden de vraag voor, of iemand zijn of haar boek wil afslaan aan iemand die
op de lijst staat. Het lijkt ons redelijk dat een prijs wordt afgesproken van 11.50
Gedenkboek Hoogeveen 1940-1945
Nog steeds komen er brieven, telefoontjes en e-mailtjes binnen met de vraag ot
er nog een exemplaar van het boek Hoogeveen 1940-1945 verkrijgbaar is. Wij
moeten dan altijd de vraagsteller teleurstellen. Toch blijkt een enkele keer dal een
exemplaar van het boek van eigenaar gaal wisselen. Wie weet komt het wel vaker
voor dat een boek gewoon ergens ligt en niet meer gelezen wordt.
Schrijfster dezes is trouwens een achterkleindochter van Jan Kip. de schoenmaker
in Hollandscheveld. In de familie was geen aandacht voor de Duitse achtergrond
van de familie. Mijn oma, Margaretha Hagewoud-Kip 1898-1985). die toch echt
graag verhalen van vroeger mocht vertellen, had het nooit over het leit dat haar
opa eigenlijk Duitser was. Ik betwijfel of ze dit ooit geweten heeft. In de familie
is nog één Duits 'relikwie': mutsenbellen die van Duitse origine zijn en gezien
het type rond 1830 gemaakt moeten zijn. Ik vermoed dat die via Janna Aasman/
Gosink. Jan Kip en Trijntje Metselaar en hun zoon Jan Kip met Jacobje Koster,
bij mijn oma - en bij mijn tante - terecht zijn gekomen. Wel bijzonder: Duitse
mutsenbellen in een Hollandscheveldse (nu Zuidwoldiger) kast.
De eerste Kippen....
Tot zover de eerste Kippen in Hoogeveen. Alhoewel. Hoe zat dal met hel gezin
van Gerrit Jan Kip en Janna Aasman of Gozing? Gerrit Jan Kip overleed in 1853
in Veldhausen en dat bleek het startschot voor een ware ‘kippenverhuizing’. Eén
voor één vertrok het gezin uit Veldhausen naar voornamelijk Hoogeveen. Alleen
dochter Geertje bleef in Duitsland. Zij verhuisde naar Uelsen. Dochter Katien
1840) trouwde in Hoogeveen met Hendrik Hartman. In 1897 overleed zij aan het
Schut in Hoogeveen. Janna (1830) was ingetrokken bij haar zus Katien en zwager
Hendrik. Zij overleed bij de familie in huis, in 1895. Moeder Jenna/Janna Aasman
of Gozink’ woonde bij haar zoon Hendrik Kip. Janna was in 1796 in het Duitse
Schüttorf geboren. Op 15 mei 1871 overleed ze bij haar zoon Hendrik thuis, in
Hollandscheveld.
A
A
A
E] 35
16.2
A
v A
4
A
A
A
A
y A
A
A
